Nafsu Seks Rendah pada Lelaki

Apa itu nafsu rendah?

Nafsu seks, atau libido, ialah keinginan untuk melakukan aktiviti seksual. Ia dipengaruhi oleh hormon, otak, emosi, kesihatan fizikal dan kualiti hubungan. Tiada angka "normal" yang tetap. Ada lelaki yang berkeinginan setiap hari, ada yang beberapa kali sebulan, dan kedua-duanya boleh normal.

Nafsu dianggap masalah klinikal apabila ia berkurang secara berterusan, biasanya lebih daripada enam bulan, fantasi dan keinginan hampir tiada, dan keadaan ini menimbulkan kebimbangan kepada anda atau menjejaskan hubungan. Dalam istilah perubatan ia dipanggil gangguan keinginan seksual hipoaktif lelaki.

Ramai lelaki di Kota Bharu dan Kelantan yang bertanya tentang "ubat nafsu lelaki" sebenarnya menghadapi masalah ereksi, bukan nafsu. Di klinik, saya selalu bezakan kedua-duanya dahulu kerana punca dan rawatannya berbeza. Jika masalah anda ialah ereksi lemah walaupun berkeinginan, sila baca disfungsi ereksi.

Puncak nafsu lelaki di umur berapa?

Secara umum, nafsu lelaki paling tinggi pada akhir remaja hingga awal 30-an, kemudian menurun secara perlahan bersama paras testosteron. Namun penurunan ini biasanya beransur-ansur. Penurunan mendadak atau ketara pada usia muda bukan perkara yang patut diterima begitu sahaja.

Punca nafsu rendah

Hormon

• Testosteron rendah: punca hormon yang paling dikenali. Lihat testosteron rendah.
• Prolaktin tinggi: boleh disebabkan tumor kecil pituitari atau ubat tertentu; kadang-kadang disertai sakit kepala atau gangguan penglihatan.
• Tiroid: kelenjar tiroid yang kurang aktif atau terlalu aktif.

Ubat dan bahan

• Antidepresan, terutamanya kumpulan SSRI.
• Ubat prostat kumpulan perencat 5-alfa reduktase.
• Opioid dan ubat penenang.
• Ubat antiandrogen untuk kanser prostat.
• Alkohol berlebihan, ganja dan dadah lain.
• Steroid anabolik, terutamanya selepas dihentikan.

Jangan hentikan ubat preskripsi tanpa berbincang dengan doktor. Selalunya ada alternatif atau pelarasan dos yang boleh dipertimbangkan.

Emosi dan mental

Kemurungan ialah antara punca nafsu rendah yang paling kerap dan paling sering terlepas pandang. NHMS 2023 menganggarkan kira-kira sejuta rakyat Malaysia mengalami kemurungan. Kebimbangan, stres kerja, tekanan kewangan dan keletihan menjaga keluarga juga menekan keinginan. Lihat kesihatan mental lelaki.

Hubungan

Konflik yang tidak diselesaikan, kurang komunikasi, rasa tidak dihargai atau rutin yang membosankan boleh mengurangkan keinginan terhadap pasangan, walaupun hormon normal. Masalah seksual lain, seperti kebimbangan kerana ereksi lemah atau terlalu cepat klimaks, juga boleh membuat lelaki mengelak keintiman dan akhirnya kehilangan minat.

Kesihatan fizikal dan gaya hidup

• Obesiti, diabetes, penyakit buah pinggang dan hati yang kronik.
• Apnea tidur dan kurang tidur kronik.
• Kerja syif dan keletihan berpanjangan.
• Kurang aktiviti fizikal.

Bagaimana doktor menilai

1. Perbualan sulit: sejak bila, adakah ia berlaku dengan semua situasi, keadaan ereksi dan ejakulasi, mood, tidur, ubat, alkohol dan keadaan hubungan.
2. Saringan mood: soalan ringkas tentang kemurungan dan kebimbangan.
3. Pemeriksaan fizikal: berat badan, tekanan darah, tanda hormon seperti bulu badan, saiz testis dan payudara.
4. Ujian darah: testosteron waktu pagi (diulang jika rendah), prolaktin, tiroid, gula darah dan profil lipid. Ujian lain mengikut petunjuk.

Cara mengatasi masalah tiada nafsu lelaki

Rawat punca

Jika punca hormon ditemui, rawatan khusus diberi oleh doktor. Jika ubat ialah puncanya, doktor boleh menimbang ubat alternatif. Kemurungan dirawat dengan kaunseling, terapi atau ubat yang sesuai. Apnea tidur dirawat untuk memulihkan kualiti tidur.

Gaya hidup

• Tidur 7 hingga 8 jam setiap malam.
• Bersenam secara konsisten, termasuk latihan kekuatan.
• Turunkan berat badan jika berlebihan.
• Kurangkan alkohol dan berhenti merokok.
• Peruntukkan masa berehat dan masa berkualiti bersama pasangan.

Sokongan hubungan

Kaunseling pasangan atau terapi seks membantu apabila komunikasi terputus atau ada konflik yang lama. Bercakap secara jujur tentang perubahan nafsu lebih baik daripada mengelak, kerana pasangan sering menyangka dirinya tidak lagi diingini.

Bagaimana dengan produk perangsang dan ubat nafsu?

Ubat preskripsi kumpulan perencat PDE5 membantu aliran darah untuk ereksi, tetapi tidak menaikkan nafsu. Produk "ubat kuat lelaki" yang dijual dalam talian pula sering tidak mempunyai bukti, dan NPRA pernah mengesan bahan ubat preskripsi tersembunyi dalam produk sebegini yang boleh berbahaya bagi pesakit jantung. Semak status pendaftaran dan nombor MAL di laman NPRA atau Quest3+ sebelum membeli apa-apa produk. Lebih bijak untuk mencari punca sebenar dahulu.

Perbezaan nafsu antara suami dan isteri

Dalam banyak rumah tangga, masalah sebenar bukan nafsu yang "rendah", tetapi perbezaan tahap keinginan antara suami dan isteri. Perbezaan ini sangat biasa dan tidak semestinya penyakit. Ia menjadi isu apabila salah seorang berasa ditolak atau dipaksa, lalu hubungan menjadi tegang.

Beberapa pendekatan yang membantu: bercakap tentang keinginan dan keperluan masing-masing pada masa yang tenang; memahami bahawa keinginan lelaki juga boleh bersifat "responsif", iaitu muncul selepas keintiman bermula, bukan sebelumnya; merancang masa berdua tanpa gangguan telefon atau kerja; dan tidak menjadikan hubungan intim sebagai ukuran tunggal kasih sayang. Jika perbezaan ini menimbulkan konflik yang berpanjangan, kaunselor perkahwinan atau terapi seks boleh membantu.

Soalan yang boleh anda fikirkan sebelum berjumpa doktor

• Bilakah anda mula perasan nafsu menurun, dan adakah ia berlaku secara mendadak atau perlahan?
• Adakah anda masih mengalami ereksi waktu pagi?
• Adakah anda baru memulakan ubat baharu, termasuk ubat prostat, ubat tidur atau antidepresan?
• Bagaimana tidur, berat badan dan tahap stres anda dalam beberapa bulan kebelakangan ini?
• Adakah anda pernah menggunakan steroid anabolik atau suntikan hormon untuk bina badan?
• Bagaimana keadaan hubungan dengan pasangan di luar bilik tidur?

Jawapan kepada soalan ini membantu doktor memilih ujian yang tepat dan mengelakkan ujian yang tidak perlu. Anda juga boleh menulisnya terlebih dahulu jika berasa malu untuk bercakap secara bersemuka.

Bila perlu jumpa doktor?

Jumpa doktor jika nafsu menurun secara ketara selama beberapa bulan, terutamanya jika disertai ereksi lemah, letih, mood rendah, payudara membesar, sakit kepala atau gangguan penglihatan, atau jika ia mula menjejaskan rumah tangga anda.

Ada soalan? Tanya Dr Qim melalui WhatsApp. Anda boleh bertanya secara peribadi, pada masa yang sesuai untuk anda.

Maklumat ini untuk pendidikan dan bukan pengganti pemeriksaan doktor.

Soalan lazim