Diabetes dan Disfungsi Ereksi: Kaitan dan Cara Mengawalnya

Seberapa kuat kaitan diabetes dan disfungsi ereksi?

Sangat kuat. Satu analisis gabungan (meta-analisis) kajian antarabangsa yang diterbitkan pada 2017 menganggarkan kira-kira 52.5% lelaki dengan diabetes mengalami sedikit sebanyak masalah ereksi. Lelaki dengan diabetes juga cenderung mengalaminya lebih awal, kadangkala 10 hingga 15 tahun lebih awal berbanding lelaki tanpa diabetes.

Di Malaysia, kajian di empat klinik kesihatan di Selangor mendapati diabetes meningkatkan kemungkinan masalah ereksi sederhana hingga teruk sebanyak kira-kira 3.6 kali ganda. Dengan 15.6% orang dewasa Malaysia menghidap diabetes menurut NHMS 2023, isu ini menyentuh ramai keluarga, termasuk di Kelantan.

Bagaimana diabetes menyebabkan masalah ereksi?

1. Kerosakan salur darah

Gula yang tinggi bertahun-tahun merosakkan lapisan dalam salur darah (endotelium). Lapisan ini menghasilkan nitrik oksida, bahan yang membuka salur darah zakar ketika terangsang. Apabila ia rosak, darah tidak dapat mengalir masuk dengan cukup.

2. Kerosakan saraf (neuropati)

Diabetes juga merosakkan saraf, termasuk saraf yang menghantar isyarat ke zakar. Inilah sebabnya ramai lelaki dengan masalah ereksi akibat diabetes turut mengalami kebas atau rasa terbakar di kaki. Baca kebas kaki akibat diabetes dan neuropati.

3. Testosteron lebih rendah

Lelaki dengan diabetes jenis 2, terutamanya yang berlebihan berat badan, lebih kerap mempunyai testosteron rendah. Ini menjejaskan nafsu dan tindak balas terhadap rawatan. Lihat testosteron rendah.

4. Faktor emosi

Hidup dengan penyakit kronik, ubat yang banyak dan kebimbangan tentang komplikasi boleh menambah tekanan emosi dan memburukkan masalah ereksi.

Masalah ereksi sebagai tanda awal diabetes

NHMS 2023 mendapati kira-kira dua daripada lima orang dewasa dengan diabetes tidak tahu mereka menghidapnya. Bagi sesetengah lelaki, masalah ereksi ialah tanda pertama yang membawa mereka berjumpa doktor. Tanda lain yang perlu diberi perhatian:

• Kerap dahaga dan kerap kencing, termasuk kerap kencing malam.
• Berat badan turun tanpa sebab.
• Luka lambat sembuh, atau jangkitan kulit dan kulup yang berulang.
• Kebas atau semut-semut di kaki dan tangan.
• Penglihatan kabur.

Jika anda mempunyai masalah ereksi dan salah satu tanda ini, minta ujian gula darah (HbA1c). Ujian ini mudah dan boleh dibuat di klinik kesihatan atau klinik swasta.

Cara mengatasi disfungsi ereksi kerana diabetes

1. Kawal gula darah. Sasaran HbA1c ditetapkan bersama doktor mengikut keadaan anda. Kawalan yang baik melambatkan kerosakan salur darah dan saraf.
2. Kawal tekanan darah dan kolesterol. Ketiga-tiga faktor ini bersama-sama menentukan kesihatan salur darah. Baca darah tinggi dan mati pucuk.
3. Berhenti merokok. Merokok bersama diabetes menggandakan kerosakan salur darah.
4. Bergerak aktif sekurang-kurangnya 150 minit seminggu dan turunkan berat badan jika berlebihan.
5. Semak ubat-ubatan anda bersama doktor. Jangan hentikan ubat diabetes atau darah tinggi sendiri.
6. Rawatan khusus untuk masalah ereksi, seperti ubat preskripsi kumpulan perencat PDE5. Ubat ini sering masih membantu lelaki dengan diabetes, walaupun kesannya mungkin kurang berbanding lelaki tanpa diabetes. Ia mesti melalui doktor, terutamanya jika anda ada penyakit jantung atau mengambil ubat nitrat.
7. Pilihan lain seperti peranti vakum, suntikan zakar atau implan oleh pakar urologi bagi kes yang tidak berjaya.

Masalah ejakulasi pada lelaki diabetes

Kerosakan saraf juga boleh menyebabkan air mani berkurang atau mengalir ke belakang ke dalam pundi kencing (ejakulasi retrograd). Air kencing selepas bersama mungkin kelihatan keruh. Ini tidak berbahaya kepada kesihatan, tetapi boleh menjejaskan kesuburan dan perlu dibincangkan dengan doktor.

Di klinik

Ramai pesakit diabetes yang saya temui di Kota Bharu tidak pernah ditanya tentang fungsi ereksi semasa rawatan susulan, dan mereka pula malu untuk membangkitkannya. Saya galakkan anda bertanya. Masalah ereksi ialah sebahagian daripada komplikasi diabetes, sama seperti mata, buah pinggang dan kaki, dan ia layak diberi perhatian yang sama. Maklumat penuh rawatan ada di halaman disfungsi ereksi.

Soalan yang boleh anda tanya semasa rawatan susulan

• Berapakah bacaan HbA1c saya, dan apa sasarannya?
• Adakah tekanan darah dan kolesterol saya terkawal?
• Adakah ubat saya boleh menjejaskan fungsi seksual?
• Perlukah saya membuat ujian testosteron?
• Adakah saya sesuai untuk ubat masalah ereksi, dan apa yang perlu dielakkan?
• Bilakah saya perlu memeriksa kaki, mata dan buah pinggang?

Menulis soalan ini di telefon sebelum temu janji membantu anda tidak terlupa, terutamanya jika masa konsultasi singkat.

Peranan isteri dan keluarga

Pengurusan diabetes melibatkan seisi rumah, dari cara memasak hingga tabiat minum petang. Di banyak keluarga di Kelantan, isteri atau ibu yang menyediakan makanan harian, jadi perubahan seperti mengurangkan gula dalam minuman dan menambah sayur lebih mudah apabila dibuat bersama. Isteri juga boleh membantu mengingatkan ubat dan temu janji. Apabila pasangan faham bahawa masalah ereksi berkait dengan diabetes, beban emosi suami biasanya berkurang dan rawatan lebih mudah diteruskan.

Bagaimana dengan pradiabetes?

Pradiabetes bermaksud paras gula darah lebih tinggi daripada normal tetapi belum mencapai tahap diabetes. Pada peringkat ini, kerosakan salur darah mungkin sudah bermula secara perlahan. Berita baiknya, pradiabetes sering boleh dipulihkan dengan menurunkan berat badan, mengurangkan gula dan bersenam secara berkala. Jika anda didapati mempunyai pradiabetes dan masalah ereksi ringan, inilah masa yang paling sesuai untuk bertindak, sebelum kerosakan menjadi lebih teruk.

Ada soalan? Tanya Dr Qim melalui WhatsApp. Maklumat ini untuk pendidikan dan bukan pengganti pemeriksaan doktor.

Soalan lazim