Doktor Kesihatan Lelaki: Soalan Lazim dan Bila Perlu Berjumpa

Apa itu doktor kesihatan lelaki?

Kesihatan lelaki (men's health) ialah bidang yang memberi tumpuan kepada masalah yang lebih khusus atau lebih kerap pada lelaki: fungsi seksual, hormon, prostat dan saluran kencing, kesuburan, jangkitan kelamin, serta kesihatan mental dan jantung yang berkait dengannya. Bidang yang lebih sempit tentang fungsi seksual dan reproduktif lelaki dipanggil andrologi.

Di Malaysia, istilah "doktor kesihatan lelaki" biasanya merujuk kepada doktor am atau pegawai perubatan yang mempunyai minat klinikal dan latihan tambahan dalam bidang ini. Mereka berbeza daripada pakar urologi, iaitu pakar bedah yang dilatih secara khusus dalam sistem kencing dan organ reproduktif lelaki. Kedua-duanya saling melengkapi: doktor kesihatan lelaki sering menjadi titik mula, dan merujuk kepada pakar apabila perlu.

Apa yang dirawat oleh doktor kesihatan lelaki?

• Disfungsi ereksi dan ejakulasi pramatang, serta ejakulasi lambat.
• Nafsu rendah dan testosteron rendah.
• Simptom prostat seperti aliran kencing lemah dan kerap kencing malam. Lihat prostat membesar.
• Penilaian awal kesuburan lelaki, termasuk ujian air mani. Lihat kesuburan lelaki.
• Saringan dan rawatan jangkitan seksual, serta perlindungan HIV melalui PrEP dan PEP.
• Zakar bengkok (penyakit Peyronie) dan varikosel, untuk penilaian awal dan rujukan.
• Faktor risiko yang berkaitan seperti diabetes, darah tinggi, kolesterol, obesiti dan merokok.

Bila perlu berjumpa doktor kesihatan lelaki?

• Masalah ereksi atau ejakulasi yang berlarutan lebih tiga bulan.
• Nafsu yang menurun dengan ketara bersama letih dan mood rendah.
• Perubahan pada aliran kencing, kerap kencing malam, atau rasa tidak lega selepas kencing.
• Belum mendapat anak selepas setahun mencuba tanpa perancang.
• Pernah melakukan hubungan berisiko dan ingin membuat saringan.
• Ketulan, bengkak atau perubahan pada buah zakar.
• Pemeriksaan kesihatan berkala selepas umur 40 tahun, termasuk gula, tekanan darah dan kolesterol.

Bila perlu dirujuk kepada pakar urologi?

Doktor kesihatan lelaki akan merujuk anda kepada pakar urologi jika:

• Ada darah dalam air kencing, atau ujian PSA yang tinggi dan perlu dinilai lanjut.
• Tidak boleh kencing langsung (retensi), atau prostat membesar yang tidak bertindak balas kepada ubat.
• Ketulan pada buah zakar yang memerlukan pengimejan dan penilaian pembedahan.
• Disfungsi ereksi yang tidak berjaya dengan rawatan awal dan memerlukan suntikan atau implan.
• Penyakit Peyronie yang teruk atau varikosel yang memerlukan pembedahan.
• Masalah kesuburan yang teruk, contohnya tiada sperma dalam air mani.

Doktor juga boleh merujuk kepada pakar endokrin untuk masalah hormon yang kompleks, pakar psikiatri atau ahli psikologi untuk masalah emosi, dan pakar kesuburan untuk rawatan pasangan.

Soalan lazim lain

Adakah saya perlu surat rujukan?

Untuk klinik swasta, biasanya tidak. Untuk klinik pakar di hospital kerajaan, anda biasanya memerlukan surat rujukan daripada klinik kesihatan atau doktor am.

Bolehkah saya mendapatkan ubat tanpa berjumpa doktor?

Ubat preskripsi untuk masalah ereksi dan hormon mesti melalui doktor kerana perlu menyemak keselamatan jantung dan interaksi ubat. Produk tidak berdaftar dalam talian membawa risiko. Baca bahaya ubat kuat tidak berdaftar.

Adakah konsultasi dalam talian sesuai?

Ia sesuai untuk perbincangan awal, pendidikan dan susulan. Namun banyak masalah memerlukan pemeriksaan fizikal dan ujian darah untuk diagnosis yang tepat.

Adakah isteri boleh menemani?

Boleh, jika anda selesa. Bagi masalah seksual dan kesuburan, kehadiran pasangan sering membantu.

Berapa lama satu sesi konsultasi?

Sesi pertama biasanya lebih lama kerana doktor perlu memahami sejarah kesihatan anda secara menyeluruh. Sesi susulan lazimnya lebih ringkas, untuk menilai kemajuan dan menyesuaikan rawatan.

Apa yang perlu saya bawa?

Bawa senarai ubat yang sedang diambil, keputusan ujian darah terdahulu jika ada, dan senarai soalan anda. Jika anda pernah mengambil produk tradisional atau suplemen, bawa labelnya atau ambil gambar.

Perlukah saya berpuasa sebelum datang?

Tidak semestinya. Jika doktor merancang ujian gula, kolesterol atau hormon pada waktu pagi, anda mungkin diminta berpuasa lapan hingga sepuluh jam. Tanya terlebih dahulu supaya ujian dapat dibuat pada lawatan yang sama.

Adakah saya boleh memilih doktor lelaki?

Ramai lelaki lebih selesa berbincang masalah seksual dengan doktor lelaki, dan ini boleh difahami. Kebanyakan klinik akan cuba memenuhi pilihan anda jika boleh. Yang paling penting ialah anda selesa untuk berterus terang, kerana maklumat yang lengkap membantu doktor membuat penilaian yang tepat.

Tanda bahaya: jangan tunggu

• Ereksi menyakitkan yang tidak surut lebih 4 jam.
• Sakit buah zakar yang tiba-tiba dan teruk, kemungkinan buah zakar terpulas.
• Tidak boleh kencing langsung dengan perut bawah membengkak.
• Darah dalam air kencing.
• Sakit dada atau sesak nafas, terutamanya selepas mengambil sebarang produk untuk ereksi.

Tentang Dr Qim

Dr Ahmad Mustaqim (Dr Qim) ialah doktor dengan minat klinikal dalam kesihatan lelaki, serta sakit saraf dan sendi. Beliau memegang ijazah MBBCh (Tanta University, Mesir), sijil Men's Health and Andrology (IASH, India) dan sijil Ultrasound Musculoskeletal Pain (Jakarta). Beliau berpraktis di Kota Bharu, Kelantan, di Klinik Etika Kota Bharu, dan turut menerima pertanyaan dari seluruh Malaysia melalui WhatsApp. Beliau percaya maklumat yang tepat dan perbualan yang tenang adalah langkah pertama yang paling penting bagi setiap lelaki.

Ada soalan? Tanya Dr Qim melalui WhatsApp. Maklumat ini untuk pendidikan dan bukan pengganti pemeriksaan doktor.

Soalan lazim