DrQIM
Ringkasan
Bacaan asid urik secara ringkas
Julat normal berbeza sedikit antara makmal; yang lebih penting ialah gejala, punca dan sasaran rawatan.
- Lelaki dewasa: lebih kurang 200 hingga 420 µmol/L (3.4 hingga 7.0 mg/dL)
- Wanita sebelum menopaus: lebih kurang 140 hingga 360 µmol/L (2.4 hingga 6.0 mg/dL)
- Kristal urat boleh terbentuk apabila paras melebihi kira-kira 400 µmol/L (6.8 mg/dL)
- Sasaran bagi pesakit gout: di bawah 360 µmol/L (6 mg/dL)
- Asid urik tinggi tanpa gejala biasanya tidak terus diberi ubat
Unit bacaan: µmol/L dan mg/dL
Makmal di Malaysia biasanya melaporkan asid urik dalam unit µmol/L (mikromol per liter). Sesetengah alat ujian dan bahan bacaan luar negara menggunakan mg/dL. Untuk menukar, darab nilai mg/dL dengan kira-kira 59.5. Contohnya, 6 mg/dL bersamaan lebih kurang 357 µmol/L, yang sering dibundarkan kepada 360.
Jadual bacaan asid urik
| Kumpulan atau tahap | µmol/L | mg/dL |
|---|---|---|
| Lelaki dewasa (julat rujukan lazim) | lebih kurang 200 hingga 420 | 3.4 hingga 7.0 |
| Wanita sebelum menopaus (julat rujukan lazim) | lebih kurang 140 hingga 360 | 2.4 hingga 6.0 |
| Tahap tepu: kristal urat boleh mula terbentuk | melebihi kira-kira 400 | melebihi 6.8 |
| Sasaran rawatan bagi pesakit gout | di bawah 360 | di bawah 6.0 |
| Sasaran jika ada tofus atau serangan kerap | di bawah 300 | di bawah 5.0 |
Penting: julat rujukan berbeza sedikit antara makmal kerana kaedah ujian dan populasi rujukan. Sentiasa rujuk julat yang dicetak pada laporan anda sendiri. Selepas menopaus, paras asid urik wanita cenderung naik menghampiri paras lelaki. Sasaran rawatan gout di atas ialah sasaran yang digunakan dalam garis panduan antarabangsa seperti EULAR dan ACR.
Asid urik tinggi berapa, dan apa maksudnya?
Bacaan di atas had atas julat makmal dipanggil hiperurisemia. Ia bukan penyakit dengan sendirinya, tetapi faktor risiko. Kebanyakan orang dengan asid urik tinggi tidak pernah mendapat gout. Risiko gout dan batu karang meningkat apabila bacaan semakin tinggi dan kekal tinggi bertahun-tahun.
Asid urik tinggi sebab apa?
- Buah pinggang kurang membuang asid urik, kerana baka atau fungsi buah pinggang menurun.
- Berat badan berlebihan, darah tinggi, kencing manis dan kolesterol tinggi.
- Makanan tinggi purin, minuman manis dan alkohol. Lihat senarai dalam artikel gout boleh makan apa.
- Ubat tertentu, termasuk sesetengah ubat diuretik dan aspirin dos rendah. Jangan hentikan ubat tanpa nasihat doktor.
- Kurang minum air, atau keadaan yang memecahkan banyak sel seperti sesetengah rawatan kanser.
Tanda asid urik tinggi
Asid urik tinggi biasanya tiada tanda langsung. Tanda hanya muncul apabila berlaku komplikasi: serangan sendi yang sakit dan bengkak (gout), ketulan tofus, atau sakit pinggang yang menjalar ke ari-ari akibat batu karang. Sengal-sengal badan yang umum atau letih bukan tanda khusus asid urik tinggi.
Perlu ubat atau tidak?
Di klinik, saya selalu terangkan bahawa nombor sahaja tidak menentukan rawatan. Secara umum:
- Asid urik tinggi tanpa gejala: kebanyakannya tidak terus diberi ubat penurun asid urik. Doktor akan mencari dan merawat punca, seperti berat badan, minuman manis, alkohol, ubat dan fungsi buah pinggang.
- Gout dengan serangan berulang, tofus atau batu karang: ubat penurun asid urik biasanya disyorkan, dengan sasaran di bawah 360 µmol/L.
- Selepas serangan pertama: keputusan bergantung pada paras asid urik, fungsi buah pinggang dan risiko lain. Bincang dengan doktor anda.
Cara menurunkan asid urik
- Kurangkan minuman manis, termasuk air berkarbonat, kordial dan minuman 3-dalam-1.
- Hadkan organ dalaman, makanan laut, budu, belacan dan cencaluk.
- Elakkan alkohol.
- Turunkan berat badan secara perlahan dan bersenam secara berkala.
- Minum air secukupnya, kecuali jika doktor menghadkan cecair.
- Jika ubat diberi, ambil setiap hari walaupun tiada sakit, dan buat ujian darah susulan.
Bila dan di mana buat ujian
Ujian asid urik ialah ujian darah biasa. Semasa serangan gout, bacaan kadangkala turun ke paras normal, jadi doktor mungkin mengulang ujian 2 hingga 4 minggu selepas serangan reda. Alat ujian hujung jari di sesetengah farmasi boleh memberi gambaran awal, tetapi ketepatannya tidak sama dengan ujian makmal. Bacaan yang tinggi patut disahkan dengan ujian darah makmal, bersama fungsi buah pinggang. Di Kelantan, ujian ini boleh dibuat di klinik kesihatan, hospital atau klinik swasta.
Ada soalan? Tanya Dr Qim melalui WhatsApp.
Maklumat ini untuk pendidikan dan bukan pengganti pemeriksaan doktor.
Soalan lazim
Bacaan asid urik normal lelaki berapa?
Bagi lelaki dewasa, julat rujukan lazim ialah lebih kurang 200 hingga 420 µmol/L (3.4 hingga 7.0 mg/dL). Julat tepat berbeza antara makmal, jadi rujuk julat pada laporan anda.
Bacaan asid urik normal perempuan berapa?
Bagi wanita sebelum menopaus, julat lazim ialah lebih kurang 140 hingga 360 µmol/L (2.4 hingga 6.0 mg/dL). Selepas menopaus, paras cenderung naik menghampiri paras lelaki.
Asid urik 500 µmol/L bahaya?
Bacaan 500 µmol/L adalah tinggi dan meningkatkan risiko gout serta batu karang, tetapi ia tidak bermakna anda pasti akan mendapat gout. Doktor akan menilai gejala, fungsi buah pinggang dan faktor risiko lain sebelum menentukan sama ada ubat diperlukan.
Ujian asid urik perlu puasa?
Biasanya tidak wajib, tetapi sesetengah klinik meminta puasa jika ujian kolesterol atau gula dibuat serentak. Elakkan alkohol dan makan berat secara luar biasa pada malam sebelumnya, dan ikut arahan klinik anda.
Asid urik rendah bahaya?
Bacaan rendah jarang menjadi masalah dan sering disebabkan oleh ubat tertentu atau keadaan sementara. Jika ia sangat rendah atau ada gejala lain, doktor mungkin menyemak fungsi hati dan buah pinggang.